Ja, dat kan. Als de gemeente vaststelt dat u iets niet heeft doorgegeven wat u wel had moeten doorgeven, stuurt zij vaak twee brieven tegelijk: één over het terugvorderen van bijstand die u volgens de gemeente teveel heeft ontvangen, en één over een boete die daar bovenop komt. Dat zijn juridisch gezien twee losse besluiten. U kunt tegen elk besluit apart bezwaar maken, ook als ze in dezelfde envelop zitten.
De terugvordering gaat over het geld dat u volgens de gemeente niet had mogen krijgen. De boete gaat over het feit dat u de zogeheten inlichtingenplicht zou hebben geschonden: de verplichting om de gemeente uit uzelf te informeren over alles wat van invloed kan zijn op uw recht op bijstand, zoals inkomsten, samenwonen of vermogen. Voor de boete gelden andere regels dan voor de terugvordering, en dat is precies waarom het zinvol is om ze los van elkaar te bekijken.
Waarom de gemeente vaak twee besluiten tegelijk stuurt
Als de gemeente ontdekt dat u iets niet heeft gemeld, ontstaat er meestal eerst een terugvorderingsbesluit: u heeft over een bepaalde periode teveel bijstand ontvangen en moet dat bedrag terugbetalen. Daarnaast kan de gemeente een bestuurlijke boete opleggen, ook wel fraudeboete genoemd. Dat is een straf voor het niet nakomen van de inlichtingenplicht, los van de vraag of u het geld terugbetaalt.
De hoogte van de boete hangt niet automatisch samen met de hoogte van het teruggevorderde bedrag. Gemeenten moeten bij het vaststellen van een boete kijken naar de mate van verwijtbaarheid: was er sprake van opzet, van grove schuld, of van een vergissing die iemand redelijkerwijs kon maken. Ook de persoonlijke omstandigheden van de ontvanger spelen een rol bij de uiteindelijke hoogte. Dat maakt een boetebesluit inhoudelijk anders dan een terugvorderingsbesluit, en dus ook anders om te beoordelen.
Wat betekent dit voor uw bezwaar
Omdat het om twee besluiten gaat, is het belangrijk om in uw bezwaarschrift duidelijk te maken tegen welk besluit u precies bezwaar maakt, of tegen beide. Een bezwaar dat alleen ingaat op de hoogte van het terugvorderingsbedrag, raakt de boete niet automatisch. Andersom geldt hetzelfde: bezwaar tegen de boete zegt niets over de terugvordering zelf.
Voor beide besluiten geldt de gebruikelijke bezwaartermijn van zes weken vanaf de datum van het besluit. Staan beide besluiten in één brief, dan loopt de termijn voor allebei vanaf diezelfde datum, maar dat betekent niet dat u ze inhoudelijk hoeft te combineren. U kunt er ook voor kiezen om alleen tegen de boete bezwaar te maken en de terugvordering te laten voor wat die is, of omgekeerd.
Waar u op kunt letten bij het lezen van het besluit
Het is de moeite waard om in het boetebesluit te zoeken naar de onderbouwing van de verwijtbaarheid: staat er waarom de gemeente vindt dat u opzettelijk of ernstig nalatig heeft gehandeld, of blijft die motivering vaag. Diezelfde vraag geldt voor de hoogte van het bedrag: is die uitgelegd, of is er een standaardbedrag toegepast zonder toelichting op uw situatie. In de kennisbank met uitleg per soort besluit vindt u meer achtergrond over hoe dit soort besluiten is opgebouwd en welke onderdelen daarin vaak los van elkaar staan.
Omdat de beoordeling van verwijtbaarheid en proportionaliteit sterk afhangt van de precieze feiten in uw dossier, is dit een van de situaties waarin het verstandig is om uw stukken goed op een rij te zetten voordat u reageert. Met een paar vragen ziet u meteen waar u ongeveer staat, en dat kan helpen om te bepalen of u tegen de terugvordering, de boete, of allebei iets wilt inbrengen.
Hulp bij het opstellen van uw bezwaar
Uitkeringsbezwaar.nl helpt u met het opstellen van een bezwaarschrift dat u zelf ondertekent en zelf indient. Wij geven geen juridisch advies over uw specifieke zaak en treden niet namens u op, maar we zorgen dat uw bezwaar volledig en op tijd bij de gemeente ligt. Benieuwd hoe dat proces eruitziet? Op de pagina waar wordt uitgelegd hoe de beoordeling tot stand komt leest u precies welke stappen worden doorlopen.
Twijfelt u nog of uw situatie zich hiervoor leent, of heeft u vragen over de kosten? Bekijk dan de meestgestelde vragen over bezwaar maken of doe de gratis quick-scan. Zo weet u binnen een paar minuten of bezwaar maken tegen de boete, de terugvordering, of beide voor uw situatie de moeite waard is om verder uit te zoeken.