Bijstand teruggevorderd omdat de gemeente een gezamenlijke huishouding vaststelt: kan ik bezwaar maken?
Ja, tegen dit besluit kunt u bezwaar maken. De gemeente stuurt u een brief waarin staat dat u volgens haar samen met iemand een huishouden voerde zonder dat als partner door te geven, en dat u daarom te veel bijstand heeft ontvangen. Dat is een besluit in de zin van de wet, en daartegen kunt u binnen zes weken na de datum van de brief bezwaar indienen bij dezelfde gemeente.
Of bezwaar in uw geval zinvol is, hangt af van de feiten waarop de gemeente haar conclusie baseert. Dat kunt u het beste rustig nalezen in het besluit zelf en, waar nodig, laten beoordelen door een jurist of het Juridisch Loket. Dit artikel legt uit hoe zo'n besluit tot stand komt en wat er in een bezwaarschrift kan staan.
Wat een gezamenlijke huishouding voor de bijstand betekent
De bijstand gaat uit van het principe dat mensen die een huishouden delen, ook de kosten delen. Voert u met iemand anders een gezamenlijke huishouding, dan telt het inkomen en vermogen van die persoon mee bij de berekening van uw uitkering. Van een gezamenlijke huishouding is volgens de wet sprake als twee mensen hun hoofdverblijf in dezelfde woning hebben en daarnaast blijk geven van wederzijdse zorg, bijvoorbeeld door samen de kosten van het huishouden te dragen. Dit staat los van de vraag of iemand ook uw partner is in de zin van een relatie; de gemeente kijkt naar het feitelijke woon- en leefpatroon.
Dit is iets anders dan de kostendelersnorm, waarbij de gemeente rekening houdt met volwassenen die simpelweg samen in een huis wonen, zonder dat er sprake hoeft te zijn van een relatie. Bij een gezamenlijke huishouding gaat de gemeente ervan uit dat u en de ander eigenlijk als partners door het leven gaan, met alle gevolgen voor de hoogte van uw uitkering.
Hoe de gemeente dit onderzoekt
Gemeenten gebruiken hiervoor vaak een huisbezoek, gegevens uit de Basisregistratie Personen, bankafschriften, getuigenverklaringen van buren of gegevens van internetproviders en energiebedrijven. Op basis daarvan stelt de gemeente vast of er, naar haar oordeel, sprake was van een gezamenlijke huishouding over een bepaalde periode. Vervolgens berekent zij opnieuw hoeveel bijstand u in die periode had mogen ontvangen, en vordert zij het verschil terug.
Omdat dit onderzoek vaak leidt tot een terugvordering over een langere periode, kan het bedrag flink oplopen. Soms komt daar ook nog een boete bovenop, omdat de gemeente vindt dat u de inlichtingenplicht heeft geschonden door de situatie niet te melden. Terugvordering en boete zijn juridisch twee aparte besluiten; het is goed om in het bezwaarschrift duidelijk te maken tegen welk van de twee, of tegen beide, u bezwaar maakt.
Kan ik bezwaar maken tegen de terugvordering
Bezwaar maken kan altijd, ook als u het niet volledig eens bent met de conclusie van de gemeente maar wel met een deel ervan. In het bezwaarschrift legt u uit waarom u vindt dat er geen gezamenlijke huishouding was, bijvoorbeeld omdat de ander daar niet zijn hoofdverblijf had, of omdat er geen sprake was van het delen van kosten. U kunt ook aangeven dat de onderzochte periode volgens u korter was dan de gemeente aanneemt, wat gevolgen heeft voor het terug te vorderen bedrag.
Het is aan te raden om zoveel mogelijk bewijs te verzamelen: huurcontracten, adreswijzigingen, verklaringen, of administratie waaruit blijkt hoe de woonsituatie feitelijk was. De gemeente moet haar besluit onderbouwen, en in bezwaar kunt u laten zien waarom die onderbouwing volgens u niet klopt.
Wat er in het bezwaarschrift moet staan
Een bezwaarschrift bevat in elk geval uw naam en adres, de datum, een omschrijving van het besluit waartegen u bezwaar maakt, en de redenen waarom u het er niet mee eens bent. Ook uw handtekening hoort erbij. Bent u nog bezig met het verzamelen van bewijs maar loopt de termijn van zes weken al bijna af, dan kunt u eerst een kort, zogeheten pro forma bezwaarschrift indienen om de termijn veilig te stellen, en de onderbouwing later aanvullen.
In de kennisbank per situatie uitgezocht leest u meer over de opbouw van een bezwaarschrift en welke stukken daarbij vaak nodig zijn. Wilt u eerst weten of uw situatie kans maakt, dan kunt u dat in een paar vragen gratis laten nagaan.
Loopt mijn uitkering door tijdens het bezwaar
Bezwaar maken tegen een terugvordering schort de betalingsverplichting niet automatisch op. De gemeente kan tijdens uw bezwaar al beginnen met invorderen, tenzij u apart om uitstel van betaling vraagt of een voorlopige voorziening vraagt bij de rechter. Het is dus verstandig om, naast het bezwaarschrift, ook met de gemeente in gesprek te gaan over een betalingsregeling of uitstel, zeker als het bedrag hoog is.
Daarnaast geldt voor de gemeente een termijn om op uw bezwaar te beslissen. Beslist zij niet op tijd, dan kunt u haar in gebreke stellen. Hoe die procedure werkt en wanneer u daar recht op heeft, leest u terug in de kennisbank.
Bent u benieuwd hoe wij te werk gaan en waar onze informatie vandaan komt, dat leest u op de pagina over onze werkwijze. Wilt u meteen zien of uw situatie kans maakt, doe dan de gratis quick-scan of blader rustig verder door de onderwerpen op uitkeringsbezwaar.nl.